10 przetargowych przykazań wykonawcy - RAŻĄCO NISKA CENA

Dzisiejszym wpisem chcemy zainicjować cykl wpisów - które będziemy zamieszczać raz na jakiś czas - prezentujących trudne zagadnienia ze stosowania ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (PZP) w postaci 10 krótkich porad "przykazań" (opartych na naszej praktyce i obowiązującym orzecznictwie).

Zaczynamy od wyjaśnień ceny (w języku zamawiających zwanych "wyjaśnieniami rażąco niskiej ceny", tudzież "wyjaśnieniami RNC"), rzadziej kosztu, czyli wyjaśnień udzielanych przez wykonawcę w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego, na zasadach określonych w art. 224 PZP.

I.

PO PIERWSZE...

ODPOWIEDZ TERMINOWO NA WEZWANIE ZAMAWIAJĄCEGO - milczenie będzie drogo Cię kosztować, bo Twoja oferta bezwarunkowo zostanie odrzucona.

II.

PO DRUGIE...

JEŚLI ZAMAWIAJĄCY DAŁ CI ZBYT MAŁO CZASU, SZYBKO POPROŚ GO O DODATKOWY CZAS - przygotowanie wyjaśnień ceny, zgodnych z PZP, to bardzo czasochłonny proces, stąd nie odkładaj ich na ostatni moment. Wręcz przeciwnie - niezwłocznie po otrzymaniu wezwania spójrz realnie na wyznaczony termin i jeśli jest zbyt krótki, poproś zamawiającego o dodatkowy czas. Oczywiście zawsze zakładaj odmowę, więc nie próżnuj czekając na odpowiedź zamawiającego.

III.

PO TRZECIE...

MASZ TYLKO JEDNĄ SZANSĘ - pamiętaj, że zgodnie z PZP, nawet jeśli zamawiający chciałby dać Ci kolejną szansę, zasadniczo nie będzie mógł tego zrobić (dodatkowe wezwania mogą dotyczyć tylko doprecyzowania pewnych kwestii zawartych w pierwotnych wyjaśnieniach). Tym samym przygotowuj wyjaśnienia ze świadomością, że nie będziesz mieć drugiej szansy.

IV.

PO CZWARTE...

MUSISZ OBALIĆ DOMNIEMANIE RAŻĄCO NISKIEJ CENY, CZYLI CIĘŻAR DOWODU SPOCZYWA NA TOBIE - innymi słowy, brak staranności w przygotowaniu wyjaśnień, obciąży tylko Ciebie, Pamiętaj, że już w momencie otrzymania wezwania do wyjaśnienia ceny z art. 224 PZP powstaje ustawowe domniemanie, że cena Twojej oferty (istotna część składowa takiej ceny oferty) jest rażąco niska - Twoją rolą jest obalenie tego domniemania.

V.

PO PIĄTE...

OPRÓCZ WYJAŚNIEŃ, PRZEKAŻ DOWODY - pamiętaj, że w aktualnym stanie prawnym, oprócz wyjaśnień, musisz przedstawić zamawiającemu dowody, które potwierdzą Twoje tezy zawarte w wyjaśnieniach, a przynajmniej te najważniejsze z perspektywy ich wpływu na cenę. Co ważne, w świetle orzecznictwa, rzetelna kalkulacja własna wykonawcy, również jest takim dowodem.

VI.

PO SZÓSTE...

MOŻESZ ZASTRZEC TAJEMNICĘ PRZEDSIĘBIORSTWA, ALE JEJ NIE NADUŻYWAJ - ustawodawca zdaje sobie sprawę z tego, że wyjaśnienia ceny są newralgicznymi wyjaśnieniami, odkrywającymi Twoją "kuchnię" inżynierii cenowej. Stąd masz prawo zastrzec takie wyjaśnienia lub dowody jako swoją tajemnicę przedsiębiorstwa. Więcej informacji na ten temat znajdziesz np. w naszym wpisie "Tajemnica przedsiębiorstwa w przetargu publicznym - praktyczne wskazówki dla każdego". Nie nadużywaj jednak uprawnienia do zastrzegania tajemnicy (zasadą jest bowiem jawność postępowania). Stąd lepiej zastrzec np. 2-3 najważniejsze informacje (np. wysokość marży, kalkulację cenową.), niż zastrzec całe wyjaśnienia.

VII.

PO SIÓDME...

ODPOWIEDZ NA WSZYSTKIE PYTANIA ZAMAWIAJĄCEGO - pamiętaj, że każde wezwanie zamawiającego jest inne, tak jak każdy przetarg jest inny. Stąd dokładnie przeczytaj wezwanie zamawiającego i odpowiedz na wszystkie pytania. Jeśli czegoś nie rozumiesz, dopytaj zamawiającego. Twoje wyjaśnienia muszą być tak szczegółowe, jak szczegółowe jest wezwanie zamawiającego. Zasadą jest, że to zamawiający zadaje pytania, a Ty masz na nie odpowiadać.

VIII.

PO ÓSME...

PAMIĘTAJ O KOSZTACH PRACOWNICZYCH, PRAWIE PRACY I ZABEZPIECZENIU SPOŁECZNYM - Twoje wyjaśnienia muszą zawierać (w robotach budowlanych i usługach) informacje potwierdzające zgodność Twojej oferty z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. W dostawach również może być to niezbędne, zwłaszcza gdy zamawiający Cię o to poprosi w wezwaniu. Najprostszy błąd wykonawcy, to wskazanie w wyjaśnieniach kosztów zatrudnienia poniżej minimalnego wynagrodzenie za pracę (lub minimalnej stawki godzinowej) obowiązującego w przewidywanym czasie realizacji zamówienia.

IX.

PO DZIEWIĄTE...

JEŚLI NIE ZGADZASZ SIĘ Z WEZWANIEM, MOŻESZ WNIEŚĆ ODWOŁANIE DO PREZESA KRAJOWEJ IZBY ODWOŁAWCZEJ (KIO) - jest to rozwiązanie ryzykowne (chociażby ze względu na czas rozpatrzenia odwołania, zazwyczaj dłuższy niż czas udzielenia wyjaśnień), ale możliwe na gruncie PZP (wezwanie jest czynnością, na którą można wnieść odwołanie). Jest to rozwiązanie możliwe zwłaszcza wtedy, gdy zamawiający otrzymał kilka ofert o porównywalnych cenach, co pozwala przypuszczać, że taka jest rynkowa wartość świadczenia i zamawiający wykazuje się nadgorliwością lub nadmierną, niczym nieuzasadnioną swoją ciekawością. Natomiast pamiętaj, że przegrana w KIO nie przywróci Twojego czasu na udzielenie wyjaśnień.

X.

PO DZIESIĄTE...

NIE BÓJ SIĘ, NIE STRACISZ WADIUM - pamiętaj, że nawet jeśli nie odpowiesz (lub Twoje wyjaśnienia nie przekonają zamawiającego) i Twoja oferta zostanie odrzucona, nie stracisz wadium. PZP nie daje zamawiającemu uprawnienia do zatrzymania wadium w takich przypadkach. Natomiast z całą pewnością stracisz zamówienie, stąd patrz pkt I powyżej :-)